Het Jainisme - Jains en hun principe van geweldloosheid
Jains en hun principe van geweldloosheid
Het jainisme gaat net als het boeddhisme terug tot de zesde eeuw v.C. Volgens de overlevering leefde er toen een groot leraar in India met de naam Vardhamana Mahavira. Hij zou de laatste geweest zijn van een reeks verlichte geesten die erin geslaagd waren de verlichting te bereiken. Mahavira werd de jina genoemd, 'de zegerijke', en zijn volgelingen naar hem jains, 'volgelingen van de zegenrijke'. Het hoofdprincipe van het jainisme is de idee van niet-gewelddadigheid.
Het verbod op geweld geldt tegenover alle levende wezens: de medemensen, de dieren en zelfs de bloemen en de planten. Het wordt door de jains echter verregaand toegepast. Het meest voor de hand liggend is een vegetarisch dieet. Jains willen echter ook de organismen niet schaden die aanwezig zijn in bepaalde groenten (zoals radijzen, aardappelen en uien) en willen enkel fruit dat zelf van de boom is gevallen. Op het vlak van kledij dragen zij niets van dierlijke oorsprong, dus geen leder. Ook in de beroepskeuze en de ontspanningsmogelijkheden moet vermeden worden dat men andere levende wezens schaadt. Onder de jains vind je dan ook geen slagers, vissers of boeren, wel veel handelaars. De reden achter deze geweldloze houding is dat enkel op deze manier de ziel zijn oorspronkelijke natuur kan terugwinnen. Het is de enige kans om de oneindige kring van de wedergeboorten te ontstijgen.
Jains in de wereld
Het jainisme is altijd aanwezig geweest in India. Anders dan andere religies die in dit land ontstonden en van daaruit een grote verspreiding kenden, is het nagenoeg beperkt gebleven tot het Indiase subcontinent. Pas in het begin van de 20ste eeuw migreerden enkele jain-families naar Engeland en naar Oost Afrika. Naar Amerika trokken ze pas in de jaren zestig van vorige eeuw.
Vandaag zijn er ongeveer 4 miljoen jains in de wereld. De meeste wonen nog steeds in India, hoewel ze daar nauwelijks een halve procent uitmaken van de bevolking. India beschouwt het jainisme trouwens niet als een aparte religie (net zo min als het sikhsime), maar als een stroming binnen het hindoeïsme. Buiten India zijn er vrij grote gemeenschappen in Amerika, Canada en Engeland. De jains zijn er succesvol als bankiers, ingenieurs en zakenlui.
Jains in België
Vermoed wordt dat de jains in België met ongeveer 400 families zijn (ongeveer 1 500 mensen). Zij leven vrij geïsoleerd. De meeste wonen in Antwerpen en werken bijna allemaal in de diamantsector. Ze houden er een hoogstaande en dure levensstijl op na. Velen wonen in uiterst chique villa's, waar allerhande personeel de praktische zaken regelt. Niet zelden zijn de dienstbodes en het kook- en kuispersoneel hindoes uit de lagere kasten. Deze mensen zijn met de jain-families meegekomen om hen te verzorgen.
Momenteel wordt er in Wilrijk gewerkt aan een reusachtige tempel met een bijhorend cultureel centrum voor de jains. Het zal een complex worden van meer dan duizend vierkante meter. De afwerking zal zeer luxueus zijn en volledig in de stijl van India. De witte granietsteen wordt bijvoorbeeld in Indische ateliers gebeeldhouwd en per boot overgebracht naar de haven van Antwerpen. Het is de bedoeling de tempel open te stellen voor iedereen, mits de bezoekers de gebruiken van de jains respecteren. Dit houdt onder andere in dat men de tempel niet mag betreden met schoenen en dat lederwaren verboden zijn.
Bron : Interdisciplinair Centrum Religiestudie & Interlevensbeschouwelijke Dialoog
B. Broeckaert & I. Vanden Hove, Grote rituelen in de wereldgodsdiensten - 2005 Davidsfonds
http://theo.kuleuven.be/icrid/icrid_religies/icrid_religies_jainisme/
Jainisme