Keelkanker - Een arts stelt de diagnose door een biopsie te verrichten.
Kanker van de keelholte
Tumoren van het bovenste gedeelte van de farynx (neus-keelholte, keelkanker) kunnen bij kinderen en volwassenen voorkomen. De aandoening is in België zeldzaam, maar in Azië is het een van de meest voorkomende vormen van kanker. De aandoening komt ook vaker voor bij Aziatische immigranten. Bij Aziaten die in België geboren zijn, komt de aandoening minder vaak voor dan bij hun geïmmigreerde ouders.
Het Epstein-Barr-virus, dat de ziekte van Pfeiffer veroorzaakt, speelt ook een rol bij het ontstaan van kanker van de neus-keelholte.
Vaak is het eerste symptoom een aanhoudende verstopping van de neus of de buis van Eustachius. Wanneer de buis van Eustachius verstopt is, gaat zich vocht in het middenoor ophopen en ontstaat slechthorendheid. De patiënt kan ook bloedafscheiding uit de neus of neusbloedingen hebben. In zeldzame gevallen raakt een gedeelte van het gezicht verlamd. De kanker kan zich snel uitbreiden naar de lymfeklieren in de hals.
Een arts stelt de diagnose door een biopsie te verrichten (verwijdering van een stukje weefsel voor microscopisch onderzoek). De tumor wordt behandeld door middel van radiotherapie. Indien de tumor groot is of blijft bestaan, kan operatief ingrijpen noodzakelijk zijn. Globaal overleeft 35% van de mensen de eerste vijf jaar nadat de diagnose is gesteld.
Kanker van de amandelen
Kanker van de amandelen komt vaker bij mannen voor en houdt nauw verband met roken en alcoholconsumptie.
Doorgaans is keelpijn het eerste symptoom. De pijn straalt vaak uit naar het oor aan dezelfde kant als de aangetaste amandel. Soms is er echter, voordat zich enig ander symptoom heeft geopenbaard, een knobbel zichtbaar in de hals als gevolg van uitzaaiing (metastase) van de kanker naar een lymfeklier. Een arts stelt de diagnose door een biopsie te verrichten (verwijdering van een stukje weefsel voor microscopisch onderzoek). Doordat roken en alcoholconsumptie ook met andere vormen van kanker in verband kunnen worden gebracht, worden ook een laryngoscopie (onderzoek van het strottenhoofd), een bronchoscopie (onderzoek van de bronchiën) en een oesofagoscopie (onderzoek van de slokdarm) uitgevoerd.
De behandeling bestaat uit zowel radiotherapie als chirurgie. Bij operatief ingrijpen kunnen de tumor, de lymfeklieren in de hals en een deel van de kaak worden weggenomen. Ongeveer 50% van de patiënten overleeft minimaal vijf jaar nadat de diagnose is gesteld.
Kanker van het strottenhoofd
Kanker van het strottenhoofd, na huidkanker de meest voorkomende vorm van kanker van het hoofd- en halsgebied, komt vaker voor bij mannen en wordt in verband gebracht met het roken van sigaretten en alcoholconsumptie.
Wanneer kanker op de stembanden ontstaat, is heesheid het eerste symptoom. Iemand die langer dan twee weken hees is, moet daarom een arts raadplegen. Kanker in andere delen van het strottenhoofd veroorzaakt pijn en slikproblemen. Soms is er echter een knobbel in de hals zichtbaar voordat zich enig ander symptoom heeft geopenbaard. Deze knobbel is het gevolg van uitzaaiing (metastase) van de kanker naar een lymfeklier.
Om de diagnose te stellen, inspecteert een arts het strottenhoofd door een laryngoscoop (een kijkinstrument om het strottenhoofd te bekijken) en verricht hij een biopsie (een stukje weefsel voor microscopisch onderzoek) van het weefsel waarvan hij vermoedt dat het kanker is.
Behandeling van keelkanker
De behandeling hangt af van de plaats van de kanker in het strottenhoofd en de uitbreiding. Bij kanker in een vroeg stadium is de gebruikelijke behandeling radiotherapie. Wanneer de stembanden zijn aangetast, wordt de voorkeur gegeven aan radiotherapie omdat hierdoor meestal de normale stem behouden blijft. Bij kanker in een gevorderd stadium wordt meestal operatief ingegrepen, waarbij het strottenhoofd geheel of gedeeltelijk wordt weggenomen, gevolgd door radiotherapie. Na behandeling leeft 90% van de patiënten met kanker in stadium I minimaal vijf jaar. Voor patiënten met kanker in stadium IV is dat 25%.
Wanneer het strottenhoofd volledig wordt verwijderd, heeft de patiënt geen stem meer. Er zijn drie methoden om een nieuwe stem te creëren: slokdarmspraak, een spraakknopje of een elektrolarynx. Bij slokdarmspraak wordt iemand geleerd om bij inademing lucht in de slokdarm op te nemen en de lucht geleidelijk te laten ontsnappen om een geluid voort te brengen. Een spraakknopje is een eenrichtingsklep die langs operatieve weg wordt ingebracht tussen de luchtpijp (trachea) en de slokdarm (oesophagus). Tijdens inademing perst de klep lucht de slokdarm in, waardoor geluid ontstaat. Als de klep niet goed functioneert, kunnen per ongeluk voedsel of vloeistoffen in de luchtpijp komen. De elektrolarynx is een apparaat dat als een geluidsbron dient wanneer het tegen de hals wordt gedrukt. De geluiden die door alle drie de methoden worden geproduceerd, worden net als bij normale spraak in spraakklanken omgezet door de mond, neus, tanden, tong en lippen te gebruiken. De stemklank die de drie methoden opleveren, klinkt echter kunstmatig en is veel zwakker dan de normale stem.
Keelkanker