eCops: Frauduleuze praktijken op internet
eCops: een enig loket om de frauduleuze praktijken op internet aan te klagen
Met de snelle vooruitgang van de nieuwe communicatiemiddelen (internet, e-mail, etc.), zien nieuwe, al dan niet commerciële, frauduleuze praktijken het licht. Al surfend kunnen de gebruikers geconfronteerd worden met diverse problemen, door e-mails te verzenden of door online te shoppen. Meestal weten ze niet tot welke instantie zij zich moeten richten.
Voortaan stuurt het enig loket eCops de signalementen/gedetailleerde beschrijvingen onmiddellijk door naar de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie, indien het gaat om een oneerlijke handelspraktijk of naar de FCCU, als het gaat om een klacht over een schadelijke inhoud (voorbeeld: pornografische foto’s).
Getuigenis
“Op een dag ging ik een winkel binnen die ik niet kende. En daar vond ik dan eindelijk het product dat ik al zo lang zocht! Aan de kassa werd mij een klantenkaart aangeboden. Inderhaast heb ik er niet op gelet dat mijn inschrijving de verkoper toeliet om mijn persoonsgegevens, waaronder mijn e-mailadres, te verkopen. Enkele maanden later ontving ik een e-mail van een loterij waar ik nog nooit van gehoord had. Wat een verrassing! Ik had het grote lot gewonnen zonder in te zetten! Natuurlijk werd ik gevraagd om de dossierkosten te betalen voor het innen van mijn winst: 1.000 euro kosten om 500.000 euro te incasseren, dat had ik er wel voor over! Helaas, mijn winst heb ik nooit gekregen en bovendien heb ik 1.000 euro verloren. Achteraf heb ik gehoord dat deze loterij niet bestaat. Het was een oplichter die het bestand opgekocht had waar mijn e-mailadres in zat.”
Om welke problemen gaat het in dit voorbeeld?
1. Inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
De persoonsgegevens werden, wellicht, onwettig ingezameld.
De Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer is belast met de handhaving van de regelgeving terzake.
2. Onwettige reclame
De reclame-email werd misschien zonder uw uitdrukkelijke toestemming verstuurd. Bovendien promoot die mail een loterij die niet is toegelaten.
De Algemene Directie Controle en Bemiddeling van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie is belast met de handhaving van de regelgeving inzake elektronische handelsreclame ( wet van 11.03.2003 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatie-maatschappij) en inzake handelsreclame in het algemeen (wet van 14.07.1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument).
3. Oplichting - Fraude
De loterij bestaat misschien niet. Het is meer dan waarschijnlijk dat het mechanisme opgezet werd door oplichters die geen economische activiteit uitoefenen, maar die zich de identiteit hebben toegeëigend van een firma om hun te misdrijven te begaan.
Het is de taak van de politiediensten om de inbreuken op het Strafwetboek vast te stellen.
Om welke problemen gaat het in dit voorbeeld?
1. Inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
De persoonsgegevens werden, wellicht, onwettig ingezameld.
De Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer is belast met de handhaving van de regelgeving terzake.
2. Onwettige reclame
De reclame-email werd misschien zonder uw uitdrukkelijke toestemming verstuurd. Bovendien promoot die mail een loterij die niet is toegelaten.
De Algemene Directie Controle en Bemiddeling van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie is belast met de handhaving van de regelgeving inzake elektronische handelsreclame ( wet van 11.03.2003 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatie-maatschappij) en inzake handelsreclame in het algemeen (wet van 14.07.1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument).
3. Oplichting - Fraude
De loterij bestaat misschien niet. Het is meer dan waarschijnlijk dat het mechanisme opgezet werd door oplichters die geen economische activiteit uitoefenen, maar die zich de identiteit hebben toegeëigend van een firma om hun te misdrijven te begaan.
Het is de taak van de politiediensten om de inbreuken op het Strafwetboek vast te stellen.
Hoe reageren?
Dank zij eCops, hoeft de internetgebruiker slechts één klacht in te dienen, zelfs al vallen de aangeklaagde feiten onder de bevoegdheid van meerdere onderscheiden instanties. Met eCops worden aldus middelen en inkomsten van deze instanties uitgespaard, want zij krijgen alleen de signalementen waarvoor zij bevoegd zijn.
eCops: een sneller instrument
Meer nog dan een schakel in het doorzenden van klachten en informatie is dit enig loket een uiterst belangrijk instrument, waarmee men nieuwe onwettige praktijken snel identificeren en efficiënter kan tegengaan. Kortom, eCops zal bijdragen tot een groter verbruikersvertrouwen in internet door de bedrieglijke praktijken en de schadelijke inhouden te identificeren en uit te schakelen.
Wilt u klacht indienen?
eCops is een beveiligd enig loket. Het verwijst door en geeft nuttige tips hoe valstrikken op internet en spam te vermijden. Om u te gidsen en te adviseren of u een klacht moet indienen, geven we enkele voorbeelden van illegale handelspraktijken:
- ik heb een prijs betaald die hoger was dan de prijs vermeld in het aanbod;
- ik moet betalen voor een product/dienst, waarvan ik dacht dat het/hij gratis was;
- wat ik uiteindelijk ontvangen heb, stemt niet overeen met de karakteristieken, die vermeld waren in het aanbod;
- ik heb al meer dan 30 dagen geleden een product/dienst besteld en nog steeds heb ik niets ontvangen;
- ik moet betalen voor een product/dienst dat/die ik niet besteld heb;
- ik heb een product/dienst besteld en heb me toen snel bedacht, maar de verkoper wil mijn bestelling niet annuleren;
- ik heb slechts één product/dienst besteld en de verkoper is van oordeel dat ik een langdurig abonnement heb ondertekend;
- het entreekaartje voor een spektakel, concert, waarvoor geen plaatsen meer beschikbaar zijn bij de officiële verdeler, wordt doorverkocht voor een veel duurdere prijs;
- ik vind op de website van de verkoper nergens de contactgegevens van zijn vestiging;
- ik heb per vergissing een product/dienst besteld en ben er niet in geslaagd de bestelling recht te zetten.
En hier enkele voorbeelden van onwettige reclame:
- ik werd door de reclame bedrogen, want de karakteristieken van het geleverde product stemmen niet overeen met hetgeen aangeprezen werd;
- ik krijg voortdurend reclame-emails, terwijl ik geen voorafgaande toestemming daarvoor gegeven heb;
- ik heb een e-mail ontvangen van een buitenlandse loterij met de melding dat ik het grote lot gewonnen heb;
- ik werd aangespoord tot deelname aan een wedstrijd op internet. Na enkele dagen pas heeft de verantwoordelijke van de website onthuld dat het in werkelijkheid om een reclamecampagne ging.
Hoe wordt uw klacht behandeld?
Als u aangifte doet van een misdrijf betreffende een illegale handelspraktijk of een illegale reclame, dan wordt de klacht behandeld door de “Cel Internetbewaking” binnen de Algemene Directie Controle en Bemiddeling van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie.
Is de handelaar in België gevestigd dan kan bovendien een onderzoek ter plaatse gevoerd worden, indien nodig.
Is de dienstverlener daarentegen in een andere lidstaat van de Europese Unie gevestigd, dan kan deAlgemene Directie Controle en Bemiddeling, op grond van het vrije verkeer van diensten in de Binnenmarkt, niet rechtstreeks optreden om een einde te maken aan de illegale praktijk. Ze zal echter bekijken of het opportuun is om deze praktijk aan te klagen bij de instantie van de betrokken lidstaat, die belast is met de bescherming van de consument.
Andere getuigenissen
“Ik heb al meer dan dertig dagen geleden een product besteld via internet en heb het nog steeds niet ontvangen.”
Katrien, 23 jaar, studente
“Ik heb een dienst besteld via internet, maar heb me bedacht. Ik wil deze dienst niet meer ontvangen. De verkoper wil mijn bestelling niet annuleren!”
Carine, 45 jaar, verpleegster
”Ik woon alleen en houd van surfen op internet. Ik heb er een promotieaanbieding voor een product gevonden. Ik zou een staal ontvangen. Ik dacht dat dit gratis was. Maar enkele dagen later ontving ik een rekening thuis.”
Michel, 33 jaar, leraar
“Ik heb geantwoord op een enquête op een website van Italiaanse gastronomie. Ze wilden weten wat mijn smaakvoorkeuren terzake waren. Het was tamelijk vermakelijk! Twee weken later kreeg ik thuis een pakje met allemaal Italiaanse producten. Ik dacht dat het een cadeautje was voor de deelname aan de enquête. Tot mijn stomme verbazing ontving ik twee weken later een factuur voor dat pakje!”
Nadine, 56 jaar, gepensioneerde
“Ik heb op internet een hoofdset besteld, van de allerlaatste mode, dacht ik. Maar toen ik hem probeerde, stelde ik vast dat het product totaal niet overeenkwam met hetgeen op internet beschreven werd.”
Nico, 29 jaar, bediende
“Ik heb een e-mail gekregen met het bericht dat ik een huis in Spanje gewonnen had. Ik hoefde alleen maar mijn gedetailleerde contactgegevens op te geven en 5.000 euro te storten voor de administratiekosten, dan kon ik het huis op mijn naam zetten. Sindsdien zit ik zonder nieuws!”
Micheline, 52 jaar, restauranthoudster
“Ik krijg steeds maar reclame-e-mails in mijn mailbox. Ik kan het niet meer aan. Er komt geen einde aan de stroom e-mails, ik heb toch nergens om gevraagd!”
Mireille, 42 jaar, accountant
Geschillen en klachten
Indien u het slachtoffer bent van internetbedrog of van een oneerlijke handelspraktijk, surf naar de website www.e-cops.be om deze praktijk aan te klagen.
Nuttige Links
- Ecops : Belgisch overheidsmeldpunt voor internetmisbruik
- Privacycommissie
- SpamSquad : de Belgische portaalsite in de strijd tegen spam
Online diensten
Publicaties
Wetgeving
- Wet van 11 maart 2003 Betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij als bedoeld in artikel 77 van de Grondwet.
- Wet van 11 maart 2003 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij. (BS 17.03.2003)
- Wet van 15 mei 2007 betreffende de bestraffing van namaak en piraterij van intellectuele eigendomsrechten. (BS 18.07.2007)
- Wet van 6 april 2010 betreffende marktpraktijken en consumentenbescherming (BS 12.04.2010)
- Wet van 6 juli 1976 tot beteugeling van het sluikwerk met handels- of ambachtskarakter (BS 20.07.1976)
