Schoolproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben.
Soms worden schoolproblemen veroorzaakt door een onjuiste schoolkeuze.
School vormt een groot deel van het bestaan van een adolescent. Moeilijkheden op bijna elk gebied van zijn leven manifesteren zich vaak als schoolproblemen.
Schoolproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. Het niveau van de school sluit misschien niet aan bij het niveau van het kind. Het kind kan angstig of somber zijn door traumatische ervaringen of gepest worden. Sommige leerlingen krijgen schoolproblemen omdat zij de wereld anders ervaren.
Zij zien, horen of ruiken dingen die anderen niet zien, horen of ruiken. Daardoor kunnen ze zich moeilijk concentreren. Gaan de schoolprestaties naar beneden, dan wordt het kind onzeker. En dat heeft wederom een negatieve weerslag op de schoolprestaties. Het kind raakt in een vicieuze cirkel.
Schoolproblemen in de adolescente periode zijn soms het gevolg van opstandigheid en het verlangen naar zelfstandigheid. Het komt minder vaak voor dat ze worden veroorzaakt door psychische stoornissen, zoals angsten of depressie. Middelengebruik en ‑misbruik, mishandeling en problemen in het gezin dragen ook vaak bij aan schoolproblemen.
Soms worden schoolproblemen veroorzaakt door een onjuiste schoolkeuze, vooral bij adolescenten met een leerstoornis of een lichte geestelijke ontwikkelingsachterstand die eerder niet werd onderkend. In het algemeen moet adolescenten met ernstige schoolproblemen een schooltest worden afgenomen en moet hun geestelijke toestand worden onderzocht. Specifieke problemen worden indien nodig behandeld en de adolescent wordt gesteund en gestimuleerd.
Tot de typische schoolproblemen horen: angst om naar school te gaan, spijbelen, voortijdig school verlaten en tegenvallende schoolprestaties. Problemen die eerder op de kinderleeftijd zijn ontstaan, zoals ADHD (aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit) en leerstoornissen veroorzaken voor adolescenten soms nog steeds problemen op school.
Bij 1% tot 5% van de adolescenten ontstaat angst om naar school te gaan. Dit kan een algemene angst zijn of een angst die is gekoppeld aan een bepaald persoon (een docent of medeleerling) of een bepaalde gebeurtenis op school (bijvoorbeeld tijdens een gymles). De adolescent krijgt soms lichamelijke klachten als buikpijn of weigert gewoonweg naar school te gaan. Leerkrachten en gezinsleden moeten proberen de reden voor de angst te achterhalen en de adolescent aansporen de lessen bij te wonen.
Adolescenten die herhaaldelijk spijbelen of die van school afgaan, hebben daarvoor bewust gekozen. Deze adolescenten presteren over het algemeen slecht op school en hebben weinig succes of bevrediging gehad van activiteiten die met school te maken hebben. Ze vertonen vaak riskant gedrag, zoals onbeschermd geslachtsverkeer, drugsgebruik en betrokkenheid bij geweldplegingen. Adolescenten die vroegtijdig de school lijken te gaan verlaten, moeten worden gewezen op de alternatieve onderwijsmogelijkheden als praktijkonderwijs en op instanties die hen kunnen begeleiden.
Schoolproblemen