Het sikhisme is de jongste wereldgodsdienst.
Sikhisme: tussen hindoeïsme en islam
Het sikhisme is de jongste wereldgodsdienst en ontstond in de 15de eeuw in de Punjab in India. De stichter was een zekere Nanak Dev die op een dag een visioen kreeg van God om een boodschap van devotie te verkondigen. Hij verliet huis en haard en begon al verkondigend rond te trekken en leerlingen rond zich te verzamelen (sikh betekent 'leerling'). Nanak liet zich tijdens deze tochten inspireren door de beide religies die op dat moment in India succes hadden: het hindoeïsme en de islam.
Volgens hem bezondigden ze zich echter aan formalisme en ritualisme, terwijl de oorspronkelijke bezieling zoek was. Veeleer dan bewust bepaalde elementen over te nemen en andere aan de kant te schuiven, ontwikkelde goeroe Nanak gaandeweg eigen ideeën over god, de functie van rituelen en het belang van een universele gemeenschap. Tot op de dag van vandaag blijven de overeenkomsten met (vooral) het hindoeïsme en de islam desondanks opvallend.
De sikh-identiteit
Een sikh laat zich op volwassen leeftijd initiëren in de gemeenschap van sikh, de khalsa. Vanaf dat moment moet hij zich houden aan een strikte gedragscode en dient hij de vijf k's te dragen. Dit zijn vijf elementen die beginnen met een letter k en de sikh-identiteit uitmaken: kes - ongeschoren haar, kanga - een kam, kachera - een soldatenonderkleed, kirpan - een zwaard, kara - een stalen armband. Niet alle sikhs praktiseren hun godsdienst echter even streng. In feite laat slechts ongeveer 25% van de sikhs zich nog langer initiëren. Die sikhs worden amritdharis genoemd omdat zij de amrit of de rituele nectar tot zich hebben genomen. Zij houden zich aan de strenge voorschriften en de uiterlijke kenmerken. De keshdharis maken 50% van alle sikhs uit. Zij voldoen alleen aan de uiterlijke kenmerken zonder de gedragscode te volgen. In India behoren zij tot de meerderheid van de sikhs, terwijl zij overzee eerder gering in aantal zijn. De overige 25% wordt sahadjdharis genoemd, 'zij die gaan twijfelen', omdat zij hun levensstijl hebben aangepast. In de diaspora zijn die sikhs in de meerderheid. Bovendien zijn er in die gebieden nog heel wat amritdharis en keshdharis die de voorschriften van hun groep naast zich hebben neergelegd.
Bron : Interdisciplinair Centrum Religiestudie & Interlevensbeschouwelijke Dialoog - Leuven
B. Broeckaert & I. Vanden Hove, Grote rituelen in de wereldgodsdiensten - 2005 Davidsfonds
http://theo.kuleuven.be/icrid/icrid_religies/icrid_religies_sikhisme/
Sikhisme