Lupus: een reumatische aandoeningen en wordt vaak afgekort als LE of SLE.
Systemische auto-immuunziekten
Lupus valt onder de reumatische aandoeningen en wordt vaak afgekort als LE of SLE. Dit is een auto-immuunziekte, dat wil zeggen een ziekte waarbij het afweersysteem ontregeld is. Ons afweersysteem beschermt ons tegen lichaamsvreemde indringers, zoals bacteriën en virussen.
Door deze afwijking kan het voor komen dat "lichaamseigen niet meer van lichaamsvreemd wordt onderscheiden", waardoor het afweersysteem gaat aanvallen in plaats van beschermen. Lupus komt in de meeste gevallen voor bij vrouwen en begint meestal tussen 10- en 30-jarige leeftijd.
Bij deze ziekte worden antistoffen gevormd tegen de kern van elke lichaamscel. Verschillende organen kunnen daardoor tegelijkertijd ziek worden. Gelukkig is dat niet altijd het geval. De een heeft meer last van de gewrichten, de ander van de huid enz. De meeste ernstige vorm is die waarbij de hersenen of de nieren aangetast worden, maar er bestaat ook een vorm die beperkt blijft tot de huid. De ziekte komt veel vaker voor bij zwarten dan bij blanken, en veel meer bij vrouwen dan mannen. Ze begint meestal in de vruchtbare leeftijd en heeft de neiging uit te doven na de menopauze.
Een bloedproef kan de specifieke autoantistoffen in het bloed aantonen die alle lupuslijders hebben.
Behandeling
De behandeling van lupus is niet gericht op het genezen van de ziekte, maar op het verminderen van de verschijnselen. Veel gebruikte medicijnen zijn:
• pijnstillers: paracetamol en codeïne
• ontstekingsremmende pijnstillers: ibuprofen en diclofenac
• antimalariamiddelen: hydroxychloroquine (Plaquenil)
• corticosteroïden: prednison of prednisolon
• cytotoxische middelen: Imuran (azathioprine) en Endoxan (cyclofosfamide)
• methotrexaat en cyclosporine
• antibiotica
• bloeddrukverlagende medicijnen
• bloedverdunnende middelen: Marcoumar of Sintrom
• anti-epileptische middelen
Alle bovengenoemde medicijnen hebben voor- en nadelen. Het effect van de middelen verschilt per persoon. De arts informeert de patiënt over diens behandeling.
Verloop
Het verloop van deze ziekte zal van patiënt tot patiënt verschillen. De actieve periodes zullen afgewisselt worden met rustige periodes. Het kan ook voorkomen dat de ziekte stabiel blijft na een zeer actieve start. Wanneer de ziekte zich in een actieve periode bevindt, wordt gesproken van een opvlamming.
Reumatoïde artritis
Reumatoide Artritis (RA) is een pijnlijke vorm van reuma die gekenmerkt wordt door ontstekingen in de gewrichten. Vooral de gewrichten van de handen en voeten, de knieën, de polsen en de enkels zijn vaak aangedaan.
De ontstekingen kunnen ontstaan door een fout in het afweersysteem. Het afweersysteem reageert normaal gesproken op deze schadelijke indringers met een ontsteking; het lichaam probeert hiermee de indringer onschadelijk te maken. Bij personen met RA valt het immuunsysteem de eigen lichaamscellen aan; in dit geval de gewrichten. RA wordt dan ook wel een auto-immuunziekte genoemd.
De ziekte van Bechterew
De Ziekte van Bechterew is een reumatische aandoening. Bechterew is de naam van de arts die het ziektebeeld voor het eerst beschreven heeft. Een andere naam voor de ziekte is spondylitis ankylopoetica (SA). Bij de ziekte van Bechterew zijn vooral de gewrichten van het bekken en de wervelkolom ontstoken. Deze ontsteking veroorzaakt pijn en stijfheid en kan op den duur leiden tot een verstijving van de wervelkolom.
De ziekte van Bechterew komt relatief vaak voor, twee op de duizend personen lijden eraan. Waarschijnlijk spelen erfelijke factoren een rol, want in families waarin iemand de ziekte heeft, komt de aandoening twintig keer zo vaak voor. De ziekte komt minder voor bij vrouwen dan bij mannen, en bij vrouwen verloopt de ziekte vaak iets milder. De aandoening is niet te genezen.
Op een CT-scan zie je doorgaans een ontsteking van de gewrichten rond het heiligbeen en het bekken. HLA-B27 is een voorbeschikkende factor voor deze ziekte, maar is geen diagnostisch middel: het is niet omdat je dat HLA-B27 hebt, dat je ook Bechterew hebt.
Verschijnselen
De bekendste verschijnselen van de ziekte van Bechterew zijn pijn en stijfheid laag in de rug. Ze komen vooral in de nanacht en ochtend voor, of als u lang in dezelfde houding hebt gezeten. Beweging vermindert de klachten, maar in de loop van de dag kunnen ze door inspanning toch weer verergeren. Ook moeheid komt veel voor.
Bij de ziekte van Bechterew ontsteken de gewrichtjes in de wervelkolom.
Vaak treedt op den duur verstijving van de wervelkolom op. Nek, schouders, heupen en borstbeen kunnen ook pijnlijk worden. De eerste klachten openbaren zich op jonge leeftijd - gemiddeld rond het 25ste levensjaar.
Behandeling
De beweeglijkheid van de rug zo lang mogelijk bewaren door veel beweging en aangepaste oefeningen is de belangrijkste remedie. Pijnstillers helpen tegen de ontsteking. Vandaag wordt de ziekte meer en meer behandeld met TNF-remmers, hoewel ze wat minder goed aanslaan dan bij RA.
Heel wat mensen met Bechterew worden weinig behandeld omdat de ziekte vaak een sluimerend verloop kent. Ze hebben wel last van chronische rugpijn.
Systemische auto-immuunziekten