Een voedselallergie is een allergische reactie op een bepaald voedingsmiddel.
Wat is een voedselallergie ?
Een voedselallergie is een allergische reactie op een bepaald voedingsmiddel. Veel mensen kunnen bepaald voedsel niet verdragen om andere redenen dan een allergie, bijvoorbeeld omdat ze een bepaald enzym niet hebben dat nodig is om het betreffende voedsel te verteren.
Als het spijsverteringsstelsel bepaald voedsel niet kan verdragen, kan dat zich uiten in maag-darmklachten, winderigheid, misselijkheid, diarree en andere klachten.
Over het algemeen worden deze symptomen niet door allergische reacties veroorzaakt. Er bestaan veel omstreden theorieën over 'voedselallergie', die beweren dat voedingsmiddelen allerlei aandoeningen veroorzaken, variërend van hyperactiviteit bij kinderen tot chronische vermoeidheid. Volgens andere onbewezen theorieën leidt voedselallergie tot artritis, slechte sportprestaties, depressie en andere klachten.
Symptomen
Voedselallergie is een veelvoorkomende aandoening die vaak op babyleeftijd ontstaat. De kans hierop is groter wanneer er veel atopische ziekten (bijvoorbeeld allergische rhinitis of allergisch astma) in de familie voorkomen. Het eerste teken van een allergische aanleg is vaak huiduitslag, zoals eczeem (atopische dermatitis). De uitslag kan al dan niet gepaard gaan met maag-darmsymptomen als misselijkheid, braken en diarree en kan al dan niet worden opgewekt door een voedselallergie. Rond de eerste verjaardag van het kind is het eczeem meestal geen groot probleem meer. Bij kinderen met een Voedselallergie ontstaan vaak andere atopische ziekten wanneer ze ouder worden, onder andere allergisch astma en seizoensgebonden allergische rhinitis (hooikoorts).
Bij volwassenen en kinderen boven de tien is het onwaarschijnlijk dat voedsel verantwoordelijk is voor ademhalingsmoeilijkheden, zelfs al blijven de huidtests positief.
Een aantal mensen vertoont een bijzonder ernstige allergische reactie op bepaalde sterke allergenen in het voedsel, vooral op noten, peulvruchten, zaden en schaaldieren. Een patiënt met een dergelijke voedselallergie kan bijzonder hevig reageren als er ook maar een kleine hoeveelheid van het betreffende voedingsmiddel wordt gegeten. Deze patiënten kunnen plotseling overal huiduitslag krijgen en een opgezwollen keel die zich kan afsluiten waardoor ademhalingsproblemen optreden.
Een plotselinge bloeddrukdaling kan leiden tot duizeligheid en bewustzijnsverlies. Deze levensbedreigende toestand wordt anafylactische shock genoemd. Sommige patiënten raken in anafylactische shock als ze zich fysiek inspannen vlak na het eten van het betreffende voedingsmiddel.
Additieven, stoffen die aan het voedsel worden toegevoegd, kunnen door een allergie of intolerantie symptomen veroorzaken. Sommige voedingsmiddelen bevatten giftige of chemische stoffen (bijvoorbeeld histamine) die niet-allergische bijwerkingen veroorzaken. Bestanddelen als natriumglutamaat veroorzaken geen allergieën.
Van sulfieten (bijvoorbeeld natriumbisulfiet, dat in veel producten als conserveringsmiddel wordt toegepast) en kleurstoffen (bijvoorbeeld tartrazine, een gele kleurstof in snoepgoed, frisdrank en veel kant-en-klaargerechten) wordt beweerd dat ze bij mensen die gevoelig zijn voor deze stoffen tot astma en netelroos leiden. Sommige mensen krijgen migraine na het eten van bepaalde voedingsmiddelen.
Voedselallergie en voedselintolerantie zijn meestal vrij duidelijk, hoewel het niet altijd eenvoudig is om een echte allergie van een intolerantie te onderscheiden. Bij volwassenen worden allergische reacties op veel allergenen in voedingsmiddelen blijkbaar voorkomen door de spijsvertering. Een voorbeeld is Beroepsastma, waarbij bakkerijmedewerkers een allergische reactie vertonen wanneer ze meelstof inademen, maar zonder problemen graanproducten kunnen eten.
Diagnose
Huidtests zijn soms een zinvol hulpmiddel bij het stellen van de diagnose voedselallergie. Een positieve uitslag betekent niet noodzakelijkerwijs dat iemand gevoelig is voor een bepaald voedingsmiddel; een negatieve uitslag maakt overgevoeligheid voor het betreffende voedingsmiddel echter onwaarschijnlijk. Iemand die positief reageert op een test, moet vaak een allergietest doen om een definitieve diagnose te kunnen stellen. Bij een allergietest wordt het betreffende voedingsmiddel in een ander voedingsmiddel, bijvoorbeeld melk of appelmoes, verwerkt en aan de patiënt gegeven.
Als er geen symptomen optreden, is de patiënt niet allergisch voor het voedingsmiddel. De beste allergietests worden blind uitgevoerd, dat wil zeggen dat de melk of appelmoes het voedingsmiddel soms wel en soms niet bevat en de patiënt niet weet wanneer dit het geval is. Bij deze tests kan met zekerheid worden vastgesteld of de patiënt overgevoelig is voor het betreffende voedingsmiddel.
Een eliminatiedieet kan de veroorzaker van de allergische reactie helpen bepalen. Dit dieet houdt in dat de patiënt geen voedsel meer eet dat de symptomen mogelijk veroorzaakt. Daarna worden de voedingsmiddelen één voor één weer aan het dieet toegevoegd. Er kan worden begonnen met een strikt dieet bestaande uit pure producten. Het is niet eenvoudig om dit dieet te volgen, omdat veel producten meerdere ingrediënten en voedingsmiddelen bevatten. Gewoon roggebrood bevat bijvoorbeeld een kleine hoeveelheid tarwemeel. Geen ander voedsel of vocht dan voorgeschreven in het aanvangsdieet mag worden geconsumeerd. Het wordt daarom niet aanbevolen om in restaurants te eten, omdat de betreffende patiënt (en de arts) moeten weten uit welke ingrediënten elke maaltijd bestaat.
Ik ben allergisch voor een voedingsmiddel, wat nu?
Diëtist: alles draait natuurlijk om het vermijden van het allergeen in kwestie. Voor sommige allergenen is dit vrij eenvoudig, voor andere bijzonder moeilijk. De diëtist kan helpen met het uitzoeken van de verboden voedingswaren en heeft heel veel nuttige tips om de kans op blootstelling aan het allergeen tot een minimum te beperken.
Labels: op de labels van verpakkingen die U in de winkel koopt staat meestal, behalve de ingrediëntenlijst, ook nog een stukje met allergie-informatie van het betreffende product. Dit is meestal erg handig, maar soms zijn fabrikanten ook heel defensief met deze labels. Het is voor U moeilijk om de risico's van blootstelling aan bijvoorbeeld notenallergen in te schatten als de verpakking van bijvoorbeeld hagelslag meldt: 'geproduceerd in een fabriek waar ook noten verwerkt worden'... Ook over het ontcijferen en interpreteren van labels van voedingsmiddelen kan de diëtist U uitgebreid voorlichten.
Verhitten: veel plantaardige allergenen zijn thermolabiel: dat wil zeggen dat het allergeen stuk gaat bij koken of bakken waardoor het onschadelijk wordt. Dit geldt overigens niet voor álle plantaardige allergenen! Dierlijke allergenen zijn veel thermostabieler: deze allergenen worden dus niet onschadelijk gemaakt bij verhitting en blijven ook na koken of bakken in staat een allergische reactie te veroorzaken.
Hoe een voedselallergie behandelen?
Om een allergie te kunnen behandelen, moet eerst worden bepaald welke specifieke stof of stoffen de opstoten veroorzaken. Eens het allergeen bekend is, kan de persoon in kwestie het uit zijn dieet bannen. Door het desbetreffende ingrediënt te mijden, verdwijnen de symptomen volledig.
Doen er zich toch symptomen voor? Dan zijn antihistaminica erg doeltreffend. Deze geneesmiddelen blokkeren het vrijzetten van de histamine door de allergiecel, en verminderen zo de symptomen van de meeste allergieën.
Bij ernstige anafylactische reacties wordt er adrenaline toegediend.
Het is erg belangrijk dat u uw arts raadpleegt over de behandeling en het dieet die het best bij u passen.
Geneesmiddelen:
antihistaminica ('anti-allergie tabletten') kunnen een allergische reactie dempen. Verwacht geen acute verlichting omdat het altijd even duurt voordat een ingenomen antihistaminicum gaat werken.
mensen die een verhoogd risico lopen om een anafylactische reactie te ontwikkelen bij blootstelling aan een bepaald voedingsmiddel kunnen het beste een met adrenaline gevulde injectiepen bij zich dragen. Bij dreigende anafylactische reacties kunt U zelf met een eenvoudige handeling de adrenaline toedienen. U (of Uw omgeving) moet wel onmiddellijk daarna adequate medische hulp inroepen zodat de vervolgbehandeling snel opgestart kan worden. De adrenaline pen kan worden voorgeschreven door Uw arts.
Voedselalergie