Wetgeving - Reclame voor consumentenkrediet
Reclame voor consumentenkrediet
Uw ijskast is stuk, u heeft juist heel veel andere financiële kosten en u wordt aangetrokken door een publiciteit van een warenhuis voor de aankoop van een ijskast via gespreide betalingen.
Hoe weet u of deze reclame correct is?
De kredietinstellingen en de kredietbemiddelaars maken op zowat alle mogelijke manieren reclame voor de mogelijkheden om gespreid te betalen.
De reclame voor de mogelijkheden voor gespreide betaling is onderworpen aan bepaalde voorschriften.
Sinds de wetswijziging in 2004 werden de bepalingen inzake reclame voor consumentenkrediet uitgebreid en strenger. In de reclame moeten nu bepaalde vermeldingen verplicht opgenomen worden (volledige identiteit van de adverteerder, zijn adres en de hoedanigheid). Ook de kredietvorm waarvoor specifiek reclame wordt gemaakt, moet vermeld worden, evenals bepaalde voorwaarden die aan het toestaan van het krediet worden verbonden.
Naast de geschreven advertenties, moet nu ook radio- en tv-reclame voor consumentenkrediet duidelijk hoorbaar en ondubbelzinnig zijn.
Naast de verplichte vermeldingen zijn er eveneens verboden vermeldingen die niet in reclame voor consumentenkrediet mogen opgenomen worden (in de reclame mag bv. nergens verwezen worden naar een erkennings- of inschrijvingsnummer van de kredietgever of de kredietbemiddelaar, er mag niet onrechtmatig verwezen worden naar centralisatie van kredieten,…).
Evenmin mag er reclame gemaakt worden voor “gratis krediet” of een gelijkaardige vermelding.
Om de consument grondig te informeren over de verschillende kredietmogelijkheden waarover hij beschikt, moet er eveneens een prospectus ter beschikking gesteld worden bij de verschillende kredietgevers en –bemiddelaars. De consument moet deze prospectus doorlopend en zonder enige vraag van zijnentwege kunnen inkijken en kunnen meenemen.
Klacht indienen?
De consument kan, indien hij van oordeel is dat een reclame voor consumentenkrediet niet conform de wettelijke voorschriften is, klacht indienen bij de Algemene Directie Controle en Bemiddeling. Overtredingen tegen de reclamebepalingen kunnen strafrechterlijk bestraft worden.
Het betreft echter enkel reclames voor kredietovereenkomsten die geviseerd worden in de Wet op het Consumentenkrediet, dus enkel voor lening op afbetaling, verkoop op afbetaling, kredietopeningen en financieringshuur (vooral voor wagens). Reclame voor hypothecair krediet is een materie waar de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA) bevoegd voor is. Klachten over dat soort reclame moet u dus daar indienen.
Indien bepaalde advertenties onvoldoende informatie verschaffen, kan de ADCB eventueel optreden op basis van de artikelen m.b.t. reclameboodschappen van de Wet van 14/07/1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument.
De kredietgever en de kredietbemiddelaar zijn sinds 1 januari 2004 verplicht om voor het consumentenkrediet inlichtingen te geven met een prospectus die de financiële gegevens van de aangeboden kredietovereenkomsten moet bevatten. Dit naar analogie met het hypothecaire krediet.
De prospectus is een informatiedocument dat de consument moet toelaten om gemakkelijker verschillende kredietovereenkomsten van verschillende kredietgevers met elkaar te vergelijken, zowel wat het soort krediet betreft als de prijs (uitgedrukt in een jaarlijks kostenpercentage of JKP).
Waar?
De prospectus moet ter beschikking liggen in de verkoopruimte van de financiële dienstverlener. De consument moet de prospectus gratis en zonder ernaar te moeten vragen kunnen meenemen, zowel bij de kredietgever als bij de kredietbemiddelaar (vb. een autodealer, kredietmakelaar, winkel, grootwarenhuis, …).
Vermeldingen
Sinds 1 juni 2006 is er bij koninklijk besluit bepaald wat er precies in deze prospectus moet opgenomen zijn:
1° de naam, voornaam of de vennootschapsnaam, de woonplaats of de maatschappelijke zetel en het ondernemingsnummer van de kredietgever en van, in voorkomend geval, de kredietbemiddelaar;
2° een beschrijving van de aangeboden types kredietovereenkomsten.
Indien er naargelang het type van kredietovereenkomst meerdere prospectussen worden aangeboden moet iedere prospectus uitdrukkelijk verwijzen naar de overige prospectussen;
3° voor ieder type kredietovereenkomst :
a) het kredietbedrag en de looptijd;
b) de betalingsregeling;
c) een cijfervoorbeeld dat het toepasselijke jaarlijkse kostenpercentage moet vermelden, alle berekeningselementen en de eventueel gehanteerde veronderstellingen;
4° voor ieder type kredietopening: de debetrentevoet of, desgevallend, de verschillende debetrentevoeten toepasselijk in functie van de opgenomen bedragen, evenals de terugkerende en niet-terugkerende kosten;
5° een ondubbelzinnige, leesbare en goed zichtbare verwittiging dat het jaarlijkse kostenpercentage kan verschillen naargelang het kredietbedrag, de looptijd van de kredietovereenkomst, de kredietopnemingsregeling of de betalingsregeling, en de mededeling hoe de consument een cijfervoorbeeld kan bekomen dat is aangepast aan het krediet dat hij voor ogen heeft;
6° de voorkeurtarieven en de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om deze (goedkopere) tarieven te bekomen;
7° als het jaarlijkse kostenpercentage variabel is, de voorwaarden waaronder het kan gewijzigd worden;
8° de bijzondere of beperkende voorwaarden waaraan de kredietovereenkomst onderworpen kan zijn, onder meer over de voorwaarden tot kredietopneming;
9° de precieze aard van de zekerheden die door de kredietgever gewoonlijk worden geëist;
10° de kosten gevraagd door de kredietgever, die niet in het jaarlijkse kostenpercentage begrepen zijn;
11° de datum vanaf wanneer de prospectus van toepassing is.
Verklaring sommige vermeldingen
- Een beschrijving van het type overeenkomst
Dit gaat verder dan een eenvoudige vermelding van de wettelijk voorziene benaming van sommige kredietovereenkomsten. Voor een bepaalde kredietvorm kunnen er immers verschillende financiële constructies bestaan, die dan ook nader beschreven moeten worden.
Een kredietopening bijvoorbeeld, kan in de praktijk betrekking hebben op een voorschot in rekening-courant, een revolving credit, een debetstand op zichtrekening, een kredietlijn, enz.
Een bijzondere constructie van een lening of verkoop op afbetaling is bijvoorbeeld het “ballooncontract” waarbij er, naast een eventueel voorschot, een relatief grote laatste betaling gedaan moet worden, terwijl er gedurende de duur van het contract slechts relatief kleine maandelijkse betalingen gevraagd worden. Dit komt vooral in de autosector voor, waarbij op het einde van het contract de consument de keuze heeft uit:
- de eenmalige betaling van de restwaarde, met behoud van de wagen; of
- teruggave van de auto waarmee de restwaarde afbetaald wordt; of
- teruggave van de auto waarmee de restwaarde afbetaald wordt en verkrijging van een nieuwe auto die eveneens op afbetaling kan worden gekocht met een nieuw kredietcontract volgens dezelfde formule. Wanneer de opbrengst van de oude auto groter is dan de overeengekomen restwaarde, dekt het verschil de eerste betaling(en) van het nieuwe kredietcontract.
Het is in dit geval eveneens mogelijk (het mag geen verplichting zijn) om het laatste termijnbedrag te laten herfinancieren door een nieuw kredietcontract, op voorwaarde dat het totaal der betalingstermijnen van beide kredietovereenkomsten de wettelijk toegelaten maximale terugbetalingstermijn niet overschrijdt.
- Voorwaarden tot kredietopneming zijn bijvoorbeeld:
De verplichting om facturen voor te leggen alvorens krediet te kunnen opnemen; de verplichting om zich omnium te verzekeren voor de gefinancierde wagen bij een willekeurige verzekeraar; de verplichting om de gevraagde zekerheden ook daadwerkelijk ter beschikking te stellen.
- Zekerheden die door de kredietgever worden geëist zijn bijvoorbeeld:
Ondertekening domiciliëringsopdracht; ondertekening akte van loonsoverdracht; het stellen van een borg; een schuldsaldoverzekering bij overlijden, ziekte en/ of werkloosheid.
Geschillen en klachten
U kunt schriftelijk klacht indienen bij de Algemene Directie Controle en Bemiddeling.
Wetgeving - Reclame consumentenkrediet